B1, B2, D1 ve D2 belgesi nedir? Tarifeli ve tarifesiz, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı belgelerinin farklarını inceleyin.
Otobüsle ticari yolcu taşımacılığı yapmak isteyen firmaların faaliyet kapsamına uygun yetki belgesine sahip olması gerekir.
B2 ve D2 belgeleri, düzenli bir zaman tarifesine bağlı olmadan gerçekleştirilen tarifesiz yolcu taşımacılığı faaliyetleri için kullanılır.
B1, B2, D1 ve D2 yetki belgeleri ilk bakışta birbirine benzer görünse de taşımanın tarifeli veya tarifesiz olması ve yurtiçi ya da uluslararası gerçekleştirilmesi bakımından farklı kapsamlara sahiptir.
Yanlış belge türüyle faaliyet göstermek veya yetki belgesi kapsamı dışında taşıma yapmak hukuki ve operasyonel sorunlara neden olabilir. Bu nedenle belge başvurusundan önce firmanın gerçekleştireceği taşımanın kapsamı açık şekilde belirlenmelidir.
B1, B2, D1 ve D2 belgelerinin kısa karşılaştırması
| Yetki belgesi | Taşıma şekli | Faaliyet alanı | Genel kullanım |
|---|---|---|---|
| B1 | Tarifeli | Uluslararası ve şehirlerarası | Düzenli uluslararası veya şehirlerarası otobüs seferleri |
| B2 | Tarifesiz | Uluslararası ve yurtiçi | Tur, grup ve uluslararası tarifesiz taşıma |
| D1 | Tarifeli | Yurtiçi şehirlerarası | Düzenli şehirlerarası otobüs seferleri |
| D2 | Tarifesiz | Yurtiçi | Yurtiçi tur, transfer ve grup taşımacılığı |
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının yayımladığı belge tanımlarında B1 tarifeli uluslararası ve şehirlerarası, B2 tarifesiz uluslararası ve yurtiçi, D1 tarifeli şehirlerarası, D2 ise tarifesiz yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı için tanımlanmaktadır.
B1 yetki belgesi nedir?
B1 yetki belgesi, otobüsle tarifeli olarak uluslararası ve şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek veya tüzel kişilere verilir.
B1 belgesine sahip işletmeler belirli güzergâhlar ve onaylı zaman tarifeleri kapsamında düzenli sefer gerçekleştirir.
B1 belgesi şu faaliyetlere uygun olabilir:
- Türkiye ile başka ülkeler arasında düzenli otobüs seferleri
- Belirli kalkış ve varış noktaları arasında tarifeli taşımacılık
- Şehirlerarası ve uluslararası düzenli yolcu taşımacılığı
- Önceden belirlenmiş saatlerle yürütülen otobüs operasyonları
B1 belgeli firmalar tarifeli taşıma yaptıkları için sefer bilgilerini onaylı zaman tarifesine uygun şekilde yönetmelidir.
B2 belgesi nedir?
B2 yetki belgesi, otobüsle tarifesiz olarak uluslararası ve yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek veya tüzel kişilere verilir.
B2 belgesi özellikle uluslararası tur ve grup taşımacılığında kullanılır.
B2 kapsamına girebilecek faaliyetlere şu örnekler verilebilir:
- Yurtdışına düzenlenen grup turları
- Yurtdışından Türkiye’ye getirilen turist grupları
- Uluslararası turizm taşımacılığı
- Yurtiçi tarifesiz grup taşımaları
- Özel organizasyon ve etkinlik taşımaları
- Uluslararası havalimanı ve destinasyon transferleri
B2 belgesi tarifesiz taşımacılığı kapsadığı için B1 belgesindeki gibi düzenli bir zaman tarifesine bağlı çalışma zorunluluğu bulunmaz. Ancak her sefer için gerekli U-ETDS bildirimlerinin süresinde gerçekleştirilmesi gerekir.
D1 belgesi nedir?
D1 yetki belgesi, otobüsle tarifeli olarak şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek veya tüzel kişilere verilir.
D1 belgeli firmalar çoğunlukla şehirlerarası otobüs işletmeciliği yapar.
D1 belgesinin kullanılabileceği faaliyetler şunlardır:
- Şehirlerarası düzenli otobüs seferleri
- Belirli terminaller arasında tarifeli taşımacılık
- Onaylı güzergâh ve zaman tarifesiyle yolcu taşıma
- Düzenli biletli yolcu taşımacılığı
B1 belgesi uluslararası faaliyetleri de kapsarken D1 belgesi yurtiçi şehirlerarası tarifeli taşımacılığa yöneliktir.
D2 belgesi nedir?
D2 yetki belgesi, otobüsle yurtiçi ticari ve tarifesiz yolcu taşımacılığı yapacak gerçek veya tüzel kişilere verilir.
D2 belgesi özellikle turizm ve transfer sektöründe yaygın olarak kullanılır.
D2 kapsamındaki faaliyetlere şu örnekler verilebilir:
- Yurtiçi tur taşımacılığı
- Havalimanı transferleri
- Otel transferleri
- Gezi ve organizasyon taşımaları
- Yurtiçi grup yolcu taşımacılığı
- Tarifeye bağlı olmayan şehirlerarası transferler
D2 belgesinin uluslararası tarifesiz taşımacılığı kapsamadığı unutulmamalıdır. Uluslararası tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı için B2 belgesi değerlendirilmelidir.
B1 ile B2 arasındaki fark nedir?
B1 ve B2 belgeleri otobüsle uluslararası ve yurtiçi yolcu taşımacılığı faaliyetleriyle ilişkilidir. Temel fark, taşımanın tarifeli veya tarifesiz olmasıdır.
B1 belgesi:
- Tarifeli taşımacılık içindir.
- Düzenli seferler gerçekleştirilir.
- Onaylı güzergâh ve zaman tarifesi önemlidir.
- Uluslararası ve şehirlerarası taşımayı kapsar.
B2 belgesi:
- Tarifesiz taşımacılık içindir.
- Tur, grup ve özel organizasyon taşımalarında kullanılır.
- Düzenli bir zaman tarifesine bağlı değildir.
- Uluslararası ve yurtiçi taşımayı kapsar.
D1 ile D2 arasındaki fark nedir?
D1 ve D2 belgeleri yurtiçi otobüsle yolcu taşımacılığı faaliyetleri için kullanılır.
Temel fark yine taşımanın tarifeli veya tarifesiz olmasıdır.
D1 belgesi:
- Yurtiçi şehirlerarası tarifeli taşımacılık içindir.
- Belirli saatlerde düzenli sefer yapılır.
- Genellikle şehirlerarası otobüs işletmeleri tarafından kullanılır.
D2 belgesi:
- Yurtiçi tarifesiz taşımacılık içindir.
- Tur, transfer ve grup taşımalarında kullanılır.
- Seferler düzenli bir zaman tarifesine bağlı değildir.
B2 ile D2 arasındaki fark nedir?
B2 ve D2 belgelerinin ikisi de tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı içindir.
Aralarındaki temel fark faaliyet alanıdır:
- B2 belgesi uluslararası ve yurtiçi tarifesiz taşımacılığı kapsar.
- D2 belgesi yalnızca yurtiçi tarifesiz taşımacılığı kapsar.
Yalnızca Türkiye içinde tur ve transfer yapan firmalar için D2 belgesi uygun olabilir. Türkiye ile başka ülkeler arasında tarifesiz yolcu taşımacılığı yapacak firmaların ise B2 belgesini değerlendirmesi gerekir.
Hangi belgelerde U-ETDS yolcu bildirimi yapılır?
B1, B2, D1 ve D2 yetki belgesi sahipleri U-ETDS yolcu taşımacılığı sistemi kapsamındadır.
Bildirim ekranına erişim, yetkilendirme ve mobil kullanım seçenekleri için U-ETDS giriş işlemleri rehberine bakabilirsiniz.
Ancak bildirim zamanı tarifeli ve tarifesiz taşımalarda farklıdır.
B1 ve D1 belgeli tarifeli taşımacılar
Tarifeli yolcu taşımacılığında taşıt, personel ve yolcu bilgilerinin seyahat başlayıncaya kadar U-ETDS sistemine işlenmesi veya iletilmesi gerekir.
B2 ve D2 belgeli tarifesiz taşımacılar
Tarifesiz taşımacılıkta araç, personel, yolcu ve sefer bilgilerinin seyahat başlangıcından en geç bir saat önce U-ETDS sistemine iletilmesi gerekir.
Seyahati yapamayan veya tamamlamayan yolcuların ise durumun meydana gelmesinden itibaren en geç 30 dakika içinde bildirilmesi gerekir.
D2 ve B2 yolcu bildirimleri nasıl kolaylaştırılabilir?
Tarifesiz yolcu taşımacılığı yapan B2 ve D2 belgeli firmalarda yolcu listeleri her seferde değişebilir. Özellikle tur ve transfer operasyonlarında yabancı yolcuların pasaport bilgileri, araç plakası, sürücü ve güzergâh bilgilerinin kısa sürede hazırlanması gerekebilir.
B2 ve D2 sefer bildirim yazılımı UETDSapp ile:
- Araç ve sürücü kayıtları saklanabilir,
- Yeni sefer oluşturulabilir,
- Yerli ve yabancı yolcular eklenebilir,
- Kimlik ve pasaport bilgileri mobil cihazla taranabilir,
- Sefer bilgileri U-ETDS sistemine gönderilebilir,
- Bildirim sonuçları takip edilebilir,
- Birden fazla kullanıcı aynı firma operasyonunda çalışabilir.
Tüm mobil yetenekler, pasaport tarama ve filo yönetimi ayrıntılarını UETDSapp mobil uygulama özellikleri sayfamızdan öğrenebilirsiniz.
UETDSapp, Bakanlığın resmî uygulaması değildir. Bakanlık U-ETDS sistemleriyle entegre çalışan özel bir yazılım ve sefer bildirim hizmetidir.
Firmanız için hangi yetki belgesi uygundur?
Genel ayrım şu şekilde yapılabilir:
- Düzenli yurtiçi şehirlerarası sefer yapılacaksa D1
- Yurtiçi tur ve transfer taşımacılığı yapılacaksa D2
- Tarifeli uluslararası yolcu taşımacılığı yapılacaksa B1
- Uluslararası veya yurtiçi tarifesiz grup taşımacılığı yapılacaksa B2
Bununla birlikte belge şartları yalnızca taşımanın tarifeli veya tarifesiz olmasına göre belirlenmez. Araç sayısı, koltuk kapasitesi, sermaye, faaliyet alanı ve güncel mevzuat şartları da değerlendirilmelidir.
Başvuru öncesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının güncel mevzuatı ve ilgili Bölge Müdürlüğünün yönlendirmeleri kontrol edilmelidir.
B1, B2, D1 ve D2 bildirimlerinizi tek noktadan yönetin
Firmanızın yetki belgesi türüne uygun sefer ve yolcu bildirimlerini UETDSapp üzerinden web veya mobil cihazdan yönetebilirsiniz.
Özellikle B2 ve D2 belgeli tur ve transfer firmaları, kimlik ve pasaport tarama özelliği sayesinde yabancı yolcu listelerini daha hızlı hazırlayabilir ve bildirim süreçlerini tek noktadan takip edebilir.
Yetki Belgenize Uygun UETDSapp Paketini Seçin ve bildirimlerinizi hemen kolaylaştırın.
Sıkça sorulan sorular
B1 yetki belgesi nedir?
Tarifeli olarak uluslararası ve şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacak firmalara verilen yetki belgesidir.
B2 belgesi nedir?
Tarifesiz olarak uluslararası ve yurtiçi ticari yolcu taşımacılığı yapacak firmalara verilen yetki belgesidir.
D1 belgesi nedir?
Yurtiçi şehirlerarası tarifeli ticari yolcu taşımacılığı yapacak firmalara verilen yetki belgesidir.
D2 belgesi nedir?
Yurtiçi tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı yapacak firmalara verilen yetki belgesidir.
D2 belgesiyle yurtdışı taşıma yapılabilir mi?
D2 belgesi yurtiçi tarifesiz taşımacılığı kapsar. Uluslararası tarifesiz yolcu taşımacılığı için B2 belgesi değerlendirilmelidir.
B2 ve D2 belgeli firmalar U-ETDS bildirimi yapar mı?
Evet. B2 ve D2 belgeli tarifesiz yolcu taşımacılarının gerekli sefer ve yolcu bilgilerini seyahat başlamadan en geç bir saat önce U-ETDS sistemine iletmesi gerekir.